İskelede Alınması Gereken Güvenlik Önlemleri

İskele sistemleri, doğru kurulduğunda ve usulüne uygun kullanıldığında güvenli çalışma platformu sağlar. Buna karşılık eksik bağlantı elemanı, standart dışı malzeme veya aksatılan periyodik kontroller ciddi iş kazalarına yol açabilmektedir. Bu rehber, TS EN 12810 ve TS EN 12811 standartları ile iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının saha uygulamasındaki karşılığını özetlemek amacıyla hazırlanmıştır.

1. Kurulum Öncesi Malzeme Kontrolü

• Sertifikalı malzeme kullanın. TSE veya EN 12810/12811 belgeli olmayan boru, pano ya da ahşap parçalar iskele sisteminde yer almamalı.
• Her parçayı gözle kontrol edin. Çatlak, paslanma ya da eğilme görülen borular, özellikle bağlantı noktalarında bozulma varsa, kullanılmamalıdır.
• Bağlantı elemanlarının eksiksiz olduğundan emin olun. Pim, kelepçe veya klemens eksikliği, sistemin taşıma kapasitesini doğrudan düşürür.
• Taban plakası ve zemin uygunluğunu değerlendirin. Zemin sağlam ve düz olmalı, taban plakaları yükü dengeli dağıtacak genişlikte olmalıdır.
• Kot farkını doğru yöntemle giderin. Ayarlanabilir taban millerini kullanın; tahta veya taş parçalarıyla seviye ayarlamak güvenli değildir.

2. Sabitleme ve Dengeleme

• Yatay bağlantıları belirli aralıklarla monte edin. Sistemin yanal dengesi, düzenli aralıklarla yerleştirilen yatay çubuklarla sağlanır.
• Belirli bir yüksekliğin üzerinde binaya ankraj yapın. İskele, belli bir yüksekliği aştığında cepheye veya sağlam bir taşıyıcı elemana çapraz bağlantıyla sabitlenmelidir.
• Rüzgar koşullarını takip edin. Kuvvetli rüzgarlarda iskele üzerinde çalışma durdurulmalı; asılı afiş, branda gibi rüzgar tutan malzemeler iskeleye monte edilmemelidir.
• Açık alanda düşme riskine karşı ağ sistemleri kullanın. Cephe iskelelerinde koruyucu file, hem malzeme düşmesini hem de çalışan güvenliğini korur.

3. Platform ve Korkuluk Detayları

• İskeleyi her gün işe başlamadan önce kontrol edin. Gece boyunca oluşabilecek gevşeme veya hasar, görsel kontrolle erken fark edilir.
• Platform üzerinde riskli davranışlardan kaçının. Atlama, koşma veya sallanma gibi hareketler platformun dengesini bozabilir.
• Eteklik (toe board) kullanın. Platform kenarlarına yeterli yükseklikte etek panosu monte edilmesi, malzeme düşmesini engeller.
• Korkulukları standarda uygun yükseklikte kurun. Yetersiz yükseklikteki korkuluk, düşme koruması sağlamaz.
• Elektrikli aletlerle çalışırken kablo düzenine dikkat edin. Dağınık kablolar takılma ve düşme riski yaratır.

4. Erişim ve Merdiven Sistemleri

• İskeleye erişim için uygun merdiven kullanın. Metal çerçeveli, kaymaz basamaklı dikey merdivenler tercih edilmelidir.
• Merdiven çıkışlarını engelsiz bırakın. İniş-biniş noktaları açık olmalı, geçiş yolları uygun korkuluklarla desteklenmelidir.
• Merdivende iki el serbest olmalı. Ağır malzeme taşınacaksa makara veya vinç gibi uygun kaldırma sistemleri kullanılmalıdır.
• Uyarı tabelası asın. Merdiven başlangıcında iskele erişimini belirten bir tabela, farkındalığı artırır.
• Yatay geçiş genişliğine dikkat edin. Geçiş platformları yeterli genişlikte olmalı ve gerekiyorsa file ile korunmalıdır.

5. Periyodik Kontrol Ne Zaman Yapılmalı?

İskele bir kez kurulup unutulacak bir sistem değildir. Aşağıdaki durumlarda mutlaka kontrol edilmelidir:

• Kullanıma başlamadan önce
• Haftada en az bir kez, düzenli aralıklarla
• Sistem üzerinde herhangi bir değişiklik veya müdahale yapıldığında
• Sismik hareket, kuvvetli rüzgar gibi olumsuz hava koşullarının ardından
• Dengeyi etkileyebilecek başka bir olay yaşandığında